Chris Roelin had een zaak in manufacturen en heerenkleding op de Bosstraat en vroeg en verkreeg gemeentelijke toestemming om in de St Josephstraat een wasserij op te starten op de nummers 11 – 13. In 1918 had dat heuglijke feit plaats onder de volledige naam “Amerikaanse wasch- en strijkinrichting de Lelie”.

Omdat het feitelijk niet zijn hoofdzaak was had hij een wasbaas in dienst, de heer Emmerzael, die het nieuwe bedrijf trachtte te organiseren en die aantekeningen uit een speciaal zakboekje haalde. In 1923 hield Roelin de wasserij voor gezien en verhuurde naam, gebouwen en installaties aan de gebrs. Hoek. Het werd toen stoomwasserij de Lelie.

Ook was het bedrijf in het bezit van een Pullman wasmachine. Hierin werd in vier stappen de was grondig geschoond in ca 2 uur. Voorwaar een royale verbetering in tijd. Hierna kwamen de wasstukken terecht bij de unieke Holland mangelmachine van Nederlands fabricaat. Deze unieke machine, waarvan er slechts 3 in Nederland waren, verwerkte zo’n 14 meter goed per minuut op een lopende band.

In maart 1934 wordt er een bouwvergunning aangevraagd voor het slopen van de 2 oude pandjes en de bouw van een geheel nieuw front met bovenwoningen (zie foto’s). Tevens werd hiermee de fabriek ruimschoots vergroot met kantoren en een garage.

De bedrijfspanden worden in 1938 in twee kopen eigendom van de Gebr. Hoek, een gevolg van de eerder afgesloten huurconvenanten. Over de oorlogstijd is niet zoveel bekend. Alles was minder ter beschikking en daar werd ook de Lelie mee geconfronteerd.

Vanaf 1946 wordt er weer uitgebreid en ook in 1947 wordt op het achter terrein verder gebouwd. Het ketelhuis moet nodig vergroot worden en er wordt een extra ruimte voor de strijksters gecreëerd.

In 1961 volgt de eerste aankondiging dat het bedrijf uit de binnenstad gaat vertrekken. Het nieuwe adres wordt de Antwerpsestraatweg 415. De verhuis in 1962 gaat gepaard met grote klussen, want via het achtererf van de achterbuurman
( aannemer Nuijten) gaan de zware stukken op weg naar de nieuwe werkplek.
Op de nieuwe locatie wordt later ingespeeld op de landelijke ontwikkelingen. Het bedrijf gaat van de particulier over naar wassen voor de gezondheidszorg ( ziekenhuizen en verpleeginrichtingen) én zij gaan daarnaast ook linnengoed in de verhuur aanbieden. Daarvoor gaan zij in zee met de linnenweverij Waalre.

In 1882 startte Petrus Asselbergs met een Was-. Bleek- en Strijkinrichting, gelegen aan de moervaart de Zoom. De naam was eigenlijk wel logisch.
Later werd de uitgebreide was- en strijkinrichting nog eens extra uitgebreid met koude- , warme- en stortbaden voor particulieren. Zeer vooruitstrevend voor die tijd.

In 1906 wordt door zoon Johannes( Jan) de eerste uitbreiding aangekondigd en aangevraagd bij de gemeente. Vanaf nu begint de modernisering.
In 1909 begint hij ook de eerste klanten op de Zeeuwse eilanden te krijgen en hij stelt een depot/agent aan in Goes. Schouwen-Duiveland volgt later en ook Goeree – Overflakkee komt in de jaren 70 aan bod.

In de WOII is het hele bedrijf geplunderd en zijn de gebouwen tot twee keer toe ( 1940 en 1944) zwaar beschadigd. De herstart na deze periode komt op 4 juni 1945. Kort daarna is de nieuwe brug gereedgekomen, die in de oorlog opgeblazen was.
Voortvarend wordt het bedrijf na de oorlogsellende weer teruggebracht naar een volwaardige productie.
In 1949 wordt het “triploneren” geïntroduceerd. De speciale aanpak van de kleding zorgt voor motvrije en slijtvastere kleding. Ook worden in dit jaar diverse jubilea gevierd, die waren uitgesteld i.v.m. de oorlogsperikelen. Jan Asselbergs is 50 jaar aan de zaak verbonden en de zaak zelf bestaat in 1947 al 65 jaar.
Er komt in 1958 een depot in de binnenstad van Bergen op Zoom op de Wassenaarstraat 3a.

Arien Henning, afkomstig uit Alkmaar, is boekhouder en werd op 3 september 1902 ingeschreven in het stads-register. Hij woonde in de Auvergnestraat M 59 ( nu nr. 18). Volgens de overlevering heeft hij een assurantiekantoor opgericht in 1899, maar daar is in de Bergse media, KvK en notariaten niets van terug te vinden. 

Arien is zeer actief bij de opstart van zijn kantoor in Bergen op Zoom en is op korte termijn agent voor diverse belangrijke, landelijke verzekeringsmaatschappijen, w.o. The Ocean en Kosmos. In 1906 komen daarbij hoofdagent voor de Vaderlandse Transport mij en de oprichting van de Bergse glasverzekering mij Neerlandia, waar hij ook directeur van is.

Hij verhuist in 1907 naar de Antwerpsestraat 19 ( L 447 ) en gaat eind dat jaar een samenwerkingsverband aan met de reder J Smout waardoor er een kantoor op de haven bij komt en de zakennaam wordt veranderd in Henning & Smout.

Door deze samenwerking wordt in 1908 gestart met het verstrekken van hypotheken en zo geraken zij ook in de wereld van de makelaardij. De zaak bloeit en verhuist in 1909 naar de Antwerpsestraat 3 en direct na de WO1 naar de Avenue Prinses Wilhelmina 16. Die straat wordt later hernoemd als de Burgemeester Stulemeijerlaan.

Hoewel aanvankelijk ook werkzaam als passage-bureau voor o.a. de Rotterdamsche Lloyd gaan zij in de crisisjaren voor de WOII over naar het zelf organiseren van reizen en optreden als reisbureau. Eerst dagtrips, maar na de oorlog worden het al snel verre en langere reizen. Zij zijn inmiddels agent van het landelijke reisbureau Lissone-Lindeman en mogen vanaf 1 november 1946 ook treinkaarten verkopen. Dit alles wordt ondersteund door de uitgave van een eigen reiskrant.

De familie Laane woont op het prachtige buiten de Ruytershove. Doordat zij puissant rijk worden geacht volgt er in 1911 een dreigbrief, waarin geld wordt geeist. Via een gespeeld spel wordt op het terrein van de Ruytershove de dreiger kort daarna aangehouden. De familie verkoopt na overlijden van de weduwe Laane – Vermeulen in 1919 het kolossale pand de Ruytershove en dat wordt uiteindelijk gekocht door Alf. Asselbergs, die het behouden wilt voor Bergen op Zoom.
De firma wordt na de WO 1 omgezet naar de Zuid-Nederlandsche Handelsbank. Deze wordt in 1920 omgevormd naar de Nationale Bankvereniging. Dit was een samengaan van diverse banken in het westelijke deel van Nederland.

Op het eind van de 19e eeuw werden de boeren door hun geestelijke leidsmannen aangespoord om gezamenlijk een wal op te werpen tegen de geldwoekeraars ( kredietverleners), opkopers op termijn en het gedwongen kopen bij hun geldschieters.. Mede door een aantal sterke mannen kon uiteindelijk in veel plaatsen de krediet- en spaarbank voor de agrariers worden opgericht.
In Bergen op Zoom was dat door pater van Mansveld, niet onbekend door zijn activiteiten in de landbouwwereld en boerenbond. Hij maakte zich in 1911 al sterk voor de oprichting van zo’n bank en op 17 februari 1912 kon de akte worden gepasseerd. De eerste groep leden bestond uit 44 personen. Het eerste bestuur bestond uit dhr. Jac Musters ( directeur) , de leden P Crusio, A Nuijten, W en C Franken en pater van Mansveld als adviseur.

Al snel werd de ruimte te klein en verhuisde de bank in december 1913 naar de Moeregrebstraat 22 ( B 141) en ook de kassier verhuisde mee. Langzaam aan begon de bank bekendheid te krijgen en mede door zijn belofte van 4 % rente en directe en volledige uitbetaling van spaargeld kon de organisatie vrij snel groeien. Door deze groei werd de Moeregrebstraat te klein en er werd in overleg met de leden een nieuwe bank  gebouwd aan de toenmalige Noordsingel 47.
Het pand werd bewust uitgevoerd als woonhuis, zodat in geval van beëindiging van de bank het pand nog goed verkoopbaar was. De opening van dit pand was op 30 juni 1928.

Door de forse groei na de WOII groeide de omzet naar 17,6 milj bij het 40 jarig jubileum in 1952. Ook na dit feestjaar bleef de geldstroom groeien en in het topjaar 1961 waren er zelfs 3500 spaarders en een omzet van 34 miljoen gulden . Het is heel opvallend dat de toename van hypotheken en geldleningen voor 78% uit de niet-agrarische sector komen. Hieruit bleek dat de Boerenleenbank inmiddels een zeer gewaardeerde bankinstelling was geworden.

Ook werd er in 1960 een forse uitbreiding gepleegd in het bankgebouw aan de Noordsingel. De ruimte werd drie keer zo groot, maar boven blijft woonruimte.

Vanaf 1962 ontstaan ook de filialen. Dat komt voort uit de gedachte van de bank om dicht bij de mensen te zitten. Het eerste filiaal wordt geopend aan het Piusplein op 10 oktober 1962 met J. Key als kassier. Volgende filialen komen er aan de Antwerpsestraat 60 ( 1968 - foto), in 1969 aan de Galenuslaan dat later in 1972 verhuist naar het Zonneplein en het vierde filiaal wordt gevestigd aan de Zandstraat.
Tussendoor wordt er in 1971 een compleet nieuw gebouw voor de Boerenleenbank weggezet op het St.Josephplein. Gebouwd op de toekomst want de 2 bovenste etages worden nog tijdelijk verhuurd.

Ook in deze periode ontstaan de fusiebesprekingen met de Raiffeisenbank, die uiteindelijk resulteren in een komplete landelijke fusie in 1972. De fusie in Bergen op Zoom tussen beide banken vond plaats op 28 mei 1974 en is dus vanaf die dag de Rabo-bank.

Een van de eerste auto-rijscholen in de stad werd opgericht door de zoon van timmerman de Vos in de Lievevrouwenstraat 35.
Deze autorijschool presenteerde zich met trots als “Eerste Autorijschool in Bergen op Zoom”. De school groeide later uit tot de bekende Citroën garage aan de Ravelstraat.
Ook Mazairac ging aan de slag met het leveren van instructeurs voor het rijbewijs. In 1950 startte zij daarmee, maar reeds in 1955 werd de afdeling afgekoppeld en verkocht aan instructeur K Scheffelaar, vanaf toen eigen baas op de Z.Z. Haven 19.

De van Hasseltstraat ( links onder)vóór 1-3-1945 met middenonder het pand v Hasseltstraat 4, waar Mercurius was gezeten. Links en rechts waren er de “blekke huizen”.

In augustus 1940 maakt hij zich los van het Instituut en start onder de naam Handelsinstituut Mercurius zijn eigen bedrijf. Getuige de geslaagden, die destijds nog altijd werden genoemd in de diverse media, waren zijn opleidingen erg succesvol.

In 1945 werd hij gedwongen door de inslag van de 2e V-1 , die op 1 maart de hele hoek Wassenaarstraat / v Dedemstraat / v. Hasseltstraat wegvaagde, met zijn bedrijf te verhuizen en hij genoot kort onderdak bij hotel ’t Zwijnshoofd in de Moeregrebstraat 18. Al snel kon hij een definitieve plaats vinden….op 1 juni werd de bovenverdieping van het pand Kremerstraat 31, dat hij huurde van de fa. J v.d. Brekel, in gebruik genomen.
Op de 1e verdieping werd de achterkamer als typekamer ingericht en de familie woonde aan de voorkant. Op de zolder was een ruimte voor de andere vakken. Op de begane grond zat het café ’t Vierkantje.
In 1961 kon hij de begane grond erbij huren en daar werden de zolder-lessen voortaan verzorgd.

Als de heer van Hal in 1968 overlijdt, wordt de zaak door mevrouw van Hal met behulp van de zonen John en Jos jr. voortgezet.
John verzorgt de lessen Middenstand; mevr. Van Hal en Jos jr. de lessen Machineschrijven – Stenografie en Handelscorrespondentie. Voor de vakken Moderne talen, Praktijkdiploma boekhouden, MBA en SPD worden bevoegde leraren ingehuurd.
Door Mercurius wordt in samenwerking met enkele scholen , w.o. de St. MICHEL MULO in Roosendaal, een nieuwe organisatie voor West-Brabant opgericht de SABO ( Stichting administratief en bedrijfseconomische opleidingen).

uit naar de vroegere pianowinkel van Bots, met wiens dochter Mien hij in 1939 getrouwd was. Deze winkel lag op de hoek van de Wouwsestraat en de St. Jozefstraat. Hij begon daar tegelijkertijd een boek- en kantoorboekhandel en diverse spellen en leesboekjes. De winkel werd in begin jaren 1980 beëindigd.
In de Bosstraat zat het opleidingsinstituut van A Koper. Ook dit bedrijf begon in 1932 met de middenstandsopleidingen en deze werden na de WOII nog kort vervolgd tot in de 50-er jaren.

Henk Jordans leerde het dansen bij Willem Becht en vond het dermate boeiend dat hij besloot zelf een dansinstituut op te richten. Dat was van belang aangezien sinds 1933 de Algemene Politie Verordening van de gemeente Bergen op Zoom zaken verplichtte een gecertificeerde dansmeester aan zich gebonden te hebben. Een, die er elke keer wanneer er gedanst werd aanwezig was. Het vrije dansen in de café ’s werd hiermede behoorlijk aan banden gelegd.
Tel daarbij op de aversie van de RK geestelijkheid t.a.v. de vermenging van dames en heren tijdens het dansen et voila…..een probleem.
Henk Jordans startte op een moeilijke tijd n.l. in october 1940. Onder nogal wat voorwaarden mocht hij zijn hobby gaan uitoefenen. Op een buitengewone wijze werden de eerste jaren verwerkt, maar in 1943 werd hij door de Feldgendarmerie gedwongen te stoppen met lesgeven. Hij kon zich verhuren als kelner bij café Modern in de Bosstraat en dat duurde tot november 1944. Zo hield hij het hoofd boven water, want er waren inmiddels al twee kinderen..

Vanaf november 1944 kon hij weer les gaan geven en hij startte met een speciale Middenstands-club en uiteraard met de normale beginners- en gevorderde lessen.
Nieuwe tegenslag volgde in maart 1945 bij het neerkomen van een V-1 op de hoek van de van Hasseltstraat en de Wassenaarstraat, waar de Vetpan en Willem Appels ook door getroffen werden. De herstelkosten van de woning en de zaal bedroegen maar liefst ƒ 4700,=
Na deze problematiek ging de zaak voortref-felijk lopen zodat in december 1946 het allereerste leerlingen-soiree kon worden gehouden in de zaal van Coppenolle.
Hij riep scholierenclubs en gehuwdenclubs in het leven. Hij specialiseerde zich in het tapdansen( 1949) en informeerde zich over het geven van balletlessen. Dit leidde in 1952 tot de Reclame getekend door Rijn Cameron start van een balletstudio in de van Hasseltstraat
met als lerares mej. H Dullaert.

De groei van de school was niet meer te stuiten en in 1958 wordt er een geheel nieuw gebouw aan de Zuidoost Singel gebouwd, speciaal voor het dansonderwijs. De ruimte in de van Hasseltstraat blijft ook nog in gebruik voor de scholierenclubs, die veelal door mevrouw Jordans werden “gedraaid”, en de balletstudio.
Ook in de regio worden er lessen verzorgd…in Hoogerheide zelfs in de na de verbouw in 1974
raadszaal. Ook Zeeland gaat meespelen. Op Tholen worden sinds 1966 lessen verzorgd in Scherpenisse en later ook in ’s Heerenhoek.

Dit betekende wel het einde van de balletstudio en die groep wijkt uit naar de bovenzaal van het parochiehuis aan de Potterstraat.
Kitty Suyker gaat vanaf nu op eigen kracht verder.
1971 is een somber jaar voor Henk Jordans. Hij wordt geconfronteerd met een weigerend lichaam en moet de zaak noodgedwongen overdoen aan zoon Gerard, die al enige jaren op eigen benen staat.
Deze pakt de omwenteling voortvarend aan met een nieuw logo ( door Fons Gieles) en hij laat ook de zaak een opfris beurt geven. Het gebouw wordt met een aantal intieme zitjes geheel aan de tijd aangepast( 1974). Een volgende grote verbouwing is in 1985. Er wordt een eigentijdse discotheek gebouwd en de bar wordt vergroot. Ook de lesprogramma’s ondergaan van lieverlee hippe wijzigingen.
Blijft nog de vermelding dat beide heren ook als juryleden veel inbreng hebben gehad in de danswereld van West-Brabant.

De NBD ( Nederlandse Bond van Dansleraren) reikte in 2004 aan Gerard een Dance-Masters award uit omdat hij zich al meer dan 30 jaar verdienstelijk maakte voor samenwerking tussen de collega’s , voor de danssport en voor de door hem opgezette danscompetitie in de Stoelemat te Bergen op Zoom.
Natuurlijk niet te vergeten de jaarlijkse soirees, testwedstrijden, de Vastenavond bals en de diverse dans-kampioenschappen, die door beide heren Jordans werden georganiseerd of gejureerd.
Met de millennium-wisseling besloot Gerard Jordans het rustiger aan te gaan doen en zich alleen nog te richten op jurering en denkactiviteiten. De dansschool werd verkocht aan de heer Verhagen.

De allereerste officiële dansleraar in Bergen op Zoom was Willem Becht. Deze startte in 1910 op 25 jarige leeftijd in een achterzaal van de Korenbeus met danslessen. Hij verzorgde ook danscursussen in Zuid-Beveland en op Tholen. Na de opname van de gedragsregels voor het dansen in de politieverordeningen in 1933 ging hij de danscursussen verzorgen in de Kerkstraat 10. Hij beëindigde daar in ca. 1966 zijn dansschool.

In het voormalige PMT in de Auvergnestraat 27 begon Jac van den Elshout, na een jaar proefdraaien in de Hollandse Tuin, zijn dansschool op 23 september 1985. Deze school bracht op een creatieve wijze het dansen in beeld en dat werd jaarlijks gepresenteerd in theater de Maagd. Hij verhuisde in het nieuwe millenium, nadat Rien Janvier was gestopt, naar de Antwerpsestraat 35 en nog later verhuisde hij naar de vroegere Roxy dat geheel was verbouwd.